Służebność przesyłu – służy uregulowaniu stosunków prawnych dotyczących urządzeń przesyłowych (czyli urządzeń służących do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz innych urządzeń podobnych) między przedsiębiorcami przesyłowymi a właścicielami nieruchomości, na których znajdują się te urządzenia. Służebność przesyłu może dotyczyć również urządzeń dopiero planowanych. Istotą owej służebności jest określenie zakresu, w jakim przedsiębiorca przesyłowy może korzystać z cudzej nieruchomości. W sytuacji gdy jedna ze stron odmawia zawarcia umowy dotyczącej służebności przesyłu, a jest ona konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń przesyłowych, możliwe jest ustalenie tej służebności w drodze orzeczenia sądowego. Po wygaśnięciu służebności przesyłu w gestii przedsiębiorcy leży usunięcie urządzeń wykorzystywanych do korzystania z owej służebności.

Opłata adiacencka – jest to opłata, którą właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości uiszcza gminie, w sytuacji gdy wartość jego nieruchomości wzrosła na skutek podziału nieruchomości, scalenia i ponownego podziału nieruchomości, bądź budowy urządzeń infrastruktury technicznej z udziałem środków Skarbu Państwa, środków samorządowych lub środków unijnych. Podział nieruchomości może nastąpić na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego. Upoważnia to wójta, burmistrza lub prezydenta miasta do ustalenia w drodze decyzji odpowiedniej opłaty adiacenckiej, która nie może przekroczyć 30 % wzrostu wartości nieruchomości. W przypadku podziału i scalania nieruchomości opłata adiacencka wynosi do 50 % wzrostu wartości nieruchomości. Sposób i termin wnoszenia opłaty ustalany jest z osobą zainteresowaną w drodze ugody. Natomiast w przypadku budowy urządzeń infrastruktury technicznej wysokość opłaty wynosi do 50 % wzrostu wartości nieruchomości. Istnieje możliwość rozłożenia opłaty adiacenckiej na raty.

Renta planistyczna – pobierana jest prze wójta, burmistrza lub prezydenta miasta w razie zbycia przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, której wartość wzrosła wskutek uchwalenia, bądź zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Opłata ta określona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie może przekraczać 30% wzrostu wartości nieruchomości. Renty planistycznej nie pobiera się w przypadku bezpłatnego przeniesienia przez rolnika własności nieruchomości na następcę, co ma charakter podobny do darowizny. Renta planistyczna służy zrekompensowaniu gminie wydatków ponoszonych w związku uchwalaniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (MPZP) – jest aktem prawa miejscowego mającym charakter prawa powszechnie obowiązującego, tym samym może być podstawą wydawania decyzji administracyjnych. Stanowi podstawę planowania przestrzennego w gminie i służy określeniu zagospodarowania i zabudowy terenów gminy. W MPZP określa się m.in. przeznaczenie terenów, ich rozgraniczenie, zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, zasady ochrony środowiska, dziedzictwa kulturowego, parametry i wskaźniki kształtowania zabudowy, zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej. MPZP składa się z części tekstowej i graficznej. Uchwalanie planu jest złożonym procesem obejmującym konsultacje z wieloma organami gminy i innymi podmiotami, a także określenie wpływu założeń planu na stan środowiska. Projekt planu wyłożony jest do publicznego wglądu i każdemu przysługuje możliwość wniesienia uwag.

Wywłaszczenie – polega na pozbawieniu indywidualnie oznaczonej osoby określonego prawa rzeczowego (np. własności działki X). W polskim systemie prawnym wywłaszczenie może mieć miejsce tylko na ściśle określone przez Ustawodawcę cele. Jako środek ostateczny, wywłaszczenie stosowane jest gdy cele publiczne nie mogą być osiągnięte w inny sposób oraz nie doszło do zawarcia umowy między starostą reprezentującym władzę publiczną, a osobą, której przysługuje określone prawo rzeczowe. Wywłaszczenie może mieć miejsce na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Wiąże się z przyznaniem właścicielowi nieruchomości odszkodowania odpowiadającego wartości nieruchomości, bądź nieruchomości zamiennej.

Zniesienie współwłasności – zniesienie współwłasności następuje w drodze umowy lub orzeczenia sądu. Każdemu ze współwłaścicieli przysługuje roszczenie o zniesienie współwłasności. Uprawnienie to może być wyłączone na czas nie dłuższy niż 5 lat z możliwością przedłużenia na kolejne okresy. Zniesienie współwłasności może nastąpić poprzez fizyczny podział rzeczy wspólnej, chyba że jest on sprzeczny z przeznaczeniem rzeczy lub pociąga za sobą istotną zmianę rzeczy lub zmniejszenie jej wartości. Przy fizycznym podziale rzeczy sąd może zasądzić między współwłaścicielami dopłaty pieniężne. Jeżeli nie jest możliwe podzielenie danej rzeczy, może być ona przyznana jednemu z współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych, bądź sprzedana. Sąd ustala sposób i termin. uiszczenia spłat i dopłat, istnieje również możliwość rozłożenia ich na raty. Co istotne, roszczenie o zniesienie współwłasności nie ulega przedawnieniu, czyli może zostać podniesione w każdym czasie. Sądowe zniesienie współwłasności następuje na drodze odrębnego postępowania o zniesienie współwłasności.

Reforma rolna – polega na usankcjonowanej prawnie zmianie struktury własnościowej w rolnictwie poprzez podział gospodarstw rolnych należących do wielkich właścicieli ziemskich na mniejsze gospodarstwa i przekazanie ich wraz z prawem własności małorolnym lub bezrolnym chłopom. Tym, co różni poszczególne reformy rolne, jest dobrowolność, bądź przymusowość parcelacji, wysokość odszkodowania oraz obszar gruntów podlegających parcelacji (np. grunty powyżej x ha, grunty kościelne, itp.).Najistotniejsza dla stosunków gospodarczych odradzającej się po rozbiorach Polski jest ustawa o reformie rolnej z 15 lipca 1920 r. oraz dekret PKWN z 6 września 1944 r. Mimo pozytywnych skutków reform rolnych z punktu widzenia bezrolnych chłopów, w skali makroekonomicznej odbiły się one niekorzystnie na produkcji rolnej. powodując upadek większych gospodarstw rolnych na rzecz małych gospodarstw, produkujących głównie na własne potrzeby.

Dekret o reformie rolnej – na podstawie dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej z dnia 6 września 1944 r. zostały przejęte nieruchomości rolne stanowiące własność lub współwłasność osób fizycznych lub osób prawnych jeżeli ich rozmiar przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha powierzchni rolnej, a na terenie województwa pomorskiego, poznańskiego i śląskiego 100 ha. Właścicielom parcelowanej ziemi odszkodowanie nie przysługiwało, mogli oni otrzymać 5 ha ziemi, bądź miesięczne wynagrodzenie w wysokości średniej pensji urzędnika państwowego. Reforma przebiegała przy użyciu środków typowym dla stalinowskiego reżimu, wielu właścicieli ziemskich wywieziono w głąb ZSRR. Wskutek reformy rolnej ziemiaństwo jako warstwa społeczna przestało istnieć.